Αναστασία Σιδηροπούλου

Συνέντευξη στην Κατερίνα Σπανούδη

Η Αναστασία Σιδηροπούλου είναι κοσμηματοπώλης, Γενική Γραμματέας του ΣΚΩΘ (Συλλόγου Κοσμηματοπωλών Ωρολογοπωλών Θεσσαλονίκης) και πιστοποιημένη σύμβουλος επαγγελματικού προσανατολισμού. 
Αυτό που την ενέπνευσε να ασχοληθεί με τη συμβουλευτική επαγγελματικού προσανατολισμού είναι τα παιδιά της, που μεγαλώνοντας άρχισαν να βρίσκουν το δρόμο τους με τη βοήθεια και άλλων ανθρώπων, κάτι που της φάνηκε πολύ όμορφο. Έτσι της δημιουργήθηκε η επιθυμία να βοηθήσει κι εκείνη, με τη σειρά της, νέα παιδιά να δουν λίγο πιο αισιόδοξα την πορεία της ζωής, να εξελιχθούν και να βρουν το μονοπάτι τους.
Μαζί συζητήσαμε για νέα ξεκινήματα, παλιές γνώσεις που δε μας χρειάζονται πια, αλλά και για τις ευκαιρίες που κρύβει ο κλάδος του κοσμήματος μόλις τον δούμε σαν οικοσύστημα. 

Αναστασία τι κοινά χαρακτηριστικά παρατηρείς στους νέους που συναναστρέφεσαι; Τι προβληματισμούς και ανησυχίες σου μεταφέρουν; 
Τα παιδιά είναι πάρα πολύ αγχωμένα και η αλήθεια είναι ότι πρώτη τους ερώτηση είναι «τι δουλειά να ακολουθήσω για να έχω χρήματα». Το βασικό δηλαδή κίνητρο είναι αυτό, ποια δουλειά φέρνει κέρδος, και θα έλεγα ότι ένα μεγάλο ποσοστό δε δείχνει ιδιαίτερη αισιοδοξία για το μέλλον. 
 
Και ως συχνότερη συμβουλή τι τους λες; Τι τους προτρέπεις; 
Επειδή βλέπω το άγχος τους, αυτό που προσπαθώ να καλλιεργήσω μέσα τους είναι ότι πρέπει να πάνε βήμα-βήμα, να ξεκινήσουν από κάπου και σιγά σιγά να ανακαλύψουν την πορεία τους, με βασικό γνώμονα να έχουν τα αυτιά και τα μάτια τους ανοιχτά καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών τους στο πανεπιστήμιο. Δεν την ξέρουμε όλη την πορεία μας από την αρχή. Δεν μπορούμε να προβλέψουμε με σιγουριά τι θα ακολουθήσει ο καθένας μετά τις σπουδές του. Παλιότερα τα πράγματα έμοιαζαν πιο σίγουρα, αλλά τώρα η εποχή μας είναι πιο ευμετάβλητη. Οπότε δεν μπορώ να δώσω απαντήσεις σε προβλέψεις, απλώς να συμβουλεύσω τα παιδιά να αποδεχθούν και να αξιοποιήσουν με ανοιχτότητα και περιέργεια, αυτή την αβεβαιότητα.
Επίσης, προσπαθώ να τους εξηγήσω πόσο αλλάζουν τα πράγματα όταν αντί για «τι δουλειά θα μου φέρει λεφτά;», αναρωτιούνται «με ποια δουλειά μπορώ να προσφέρω, σύμφωνα με το ταλέντο και τα ενδιαφέροντά μου;». Γιατί, δε λείπουν τα ταλέντα, λείπει η σωστή μετάφραση της προσωπικότητας σε ρόλο.
Οπότε, αξίζει τα νέα παιδιά να αφιερώσουν χρόνο στο να ανακαλύψουν τα γνωρίσματα της προσωπικότητάς τους, είτε μέσα από βοήθεια, είτε μέσα από προσωπικό ψάξιμο. Η αυτογνωσία σε συνδυασμό με την πληροφόρηση είναι το πιο σημαντικό για να βρει κανείς το ρόλο του και να διαλέξει εργασία. Μετά είναι η πρακτική, η εμπειρία, η τριβή με δουλειές, με εθελοντισμό, και με νέα πράγματα.

Τι ρόλο παίζουν οι γονείς σε αυτό; Έρχεσαι σε επαφή μαζί τους και, αν ναι, τι τους λες; 
Πάντα το παιδί συνοδεύεται από έναν γονέα, είτε τη μητέρα είτε τον πατέρα. Πολλές φορές παίζουν ρόλο οι γονείς, γιατί (συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού μου) έχουμε μεγαλύτερη ηλικία, έχουμε δει κάποια πράγματα, και ίσως κάποιες φορές είμαστε λίγο απαισιόδοξοι και μειώνουμε ή ματαιώνουμε τον αγώνα των παιδιών μέσα από τα δικά μας στερεότυπα. 
Αυτό που λέω στους γονείς είναι πόσο σημαντική είναι η εύρεση του ρόλου μέσα στην κοινωνία. Δε χρειάζεται ο νέος να είναι τα πάντα, αρκεί να είναι ο εαυτός του.

Στην 38η Athens International Jewelry Show είχες κάνει μια εισήγηση στην οποία ανέφερες ότι το κόσμημα είναι οικοσύστημα. Τι σημαίνει αυτό για εσένα; 
Ναι, είμαι πάρα πολύ της άποψης ότι σαν ομάδα μπορούμε να λειτουργήσουμε πολύ καλύτερα. Αυτό σημαίνει και το οικοσύστημα, ότι ενώ κάποιος θα έχει τα εργαλεία στα χέρια και θα φτιάχνει το κόσμημα, κάποιος άλλος θα αναλάβει την πώλησή του, κάποιος άλλος θα ασχοληθεί με άλλες διαδικασίες της επιχείρησης όπως τα τιμολόγια, και κάποιος με τη λειτουργία ενός e-shop. Έχει για όλους χώρο αυτό το επάγγελμα.

Είχες αναφερθεί μάλιστα και στο μοντέλο του John Holland, σύμφωνα με το οποίο διακρίνονται έξι βασικοί τύποι προσωπικοτήτων. Τι σημαίνει αυτό επί της ουσίας για το χώρο του κοσμήματος; 
H ανάλυση της προσωπικότητας κατά Holland, μας λέει ότι η προσωπικότητα του καθενός μας αποτελείται από έξι επιμέρους τύπους (επιχειρηματικός, ρεαλιστικός, οργανωτικός/συμβατικός, καλλιτεχνικός, κοινωνικός, ερευνητικός) και ουσιαστικά μετράμε σε τι ποσοστό τους έχουμε. Ο κάθε τύπος έχει τη δική του ανάλυση. 

Ο ρεαλιστικός τύπος, είναι αυτός που θα καθίσει στο εργαστήριο, θα του αρέσει η κατασκευή, θα ασχοληθεί με τα εργαλεία και τα υλικά. Θέλει να χρησιμοποιεί τα χέρια του, προτιμά την πράξη και όχι τα λόγια και σε συνδυασμό με ένα μάτι που «κόβει», πρόκειται για έναν άριστο τεχνίτη.

Μεγάλη βοήθεια για αυτόν τον τύπο είναι ο ερευνητικός, που θα ψάξει τα καινούργια δεδομένα στη γεμολογία, στην τεχνολογία, στα σχεδιαστικά προγράμματα, και στα μηχανήματα. Γιατί αυτά πάντα ανανεώνονται, όπως για παράδειγμα το λέιζερ με το οποίο καρφώνουμε τις πέτρες ή κόβουμε κάποια κοσμήματα. Επίσης δημιουργούνται καινούργιες πέτρες. Όλες αυτές οι εξελίξεις προσφέρουν νέα χρήσιμα δεδομένα προς διερεύνηση για τον ερευνητικό τύπο, που έχει πάντα μέσα του ένα «γιατί» και ένα «πώς».

Έπειτα, ο καλλιτεχνικός τύπος είναι αυτός που φαίνεται και πιο σχετικός με το χώρο μας. Θα ασχοληθεί με το σχέδιο των κοσμημάτων, την αισθητική και το concept. Είναι αυτός που δεν αντέχει να μπει σε καλούπια και χάρη σε αυτόν το κόσμημα αποκτά ψυχή. Είναι αυτός που θα κλείσει τα μάτια, θα οραματιστεί και θα εμπνευστεί ένα καινούργιο σχέδιο. 
Ο καλλιτεχνικός τύπος λοιπόν εμπνέεται το κόσμημα, ο ερευνητικός τον βοηθά στο σχεδιασμό, και ο ρεαλιστικός στην κατασκευή.

Για να πουληθεί όμως ένα κόσμημα, χρειάζεται ο επιχειρηματικός τύπος. Αυτός που θα ασχοληθεί με το brand name, την ανάπτυξη, τις εξαγωγές, θα επικεντρωθεί στο κέρδος και θα πάρει το ρίσκο. Η πτυχή αυτή της προσωπικότητας, βλέπει ευκαιρίες, εκεί που οι άλλοι βλέπουν μόνο κόστος.

Στη συνέχεια, εξίσου χρήσιμος είναι και ο κοινωνικός τύπος, ο οποίος αναλαμβάνει την επικοινωνία με τους πελάτες, τις πωλήσεις, την εκπαίδευση, τη συμβουλευτική. Αγαπά τον άνθρωπο, χτίζει σχέσεις, και μέσα από το κόσμημα εκφράζει συναισθήματα. Ο κοινωνικός τύπος είναι αυτός που θα βοηθήσει -γιατί κυρίως αυτό κάνει- τον πελάτη να επιλέξει σωστά το κόσμημα που θέλει και να μείνει ευχαριστημένος.

Τέλος, απαραίτητος για την κάθε επιχείρηση – κατάστημα ή εργαστήριο - είναι σίγουρα και ο οργανωτικός τύπος, γιατί ασχολείται με την τάξη του εργαστηρίου, την κοστολόγηση των κοσμημάτων, τη διαχείριση του καταστήματος ή/και του e-shop. Χωρίς τη δική του συνεισφορά, οι ιδέες δε γίνονται επιχείρηση.

Πόσο σημαντική είναι τελικά η σύμπραξη αυτών των διαφορετικών τύπων; Μπορεί κάποιος να τα καταφέρει εξίσου καλά και μόνος του; 
Η αλήθεια είναι ότι οι δικές μας επιχειρήσεις, κατά ένα μεγάλο μέρος είναι ατομικές και συνήθως τρέχουν από ένα άτομο, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να αναπτύσσουμε όλες αυτές τις ικανότητες αναγκαστικά. Όμως, σύμφωνα με τα καινούργια στοιχεία, είναι πολύ καλύτερο να δουλεύουμε ομαδικά, προκειμένου να μπορεί ο κάθε ένας να εξελιχθεί με βάση την προσωπικότητά του μέσα σε αυτόν το χώρο. 
Δεν μπορούμε όλοι να κάνουμε τα ίδια και ούτε χρειάζεται να κάνουμε τα ίδια. Χρειάζεται όμως να βρούμε το δικό μας ρόλο. 
Όλοι χωράμε μέσα στο οικοσύστημα του κοσμήματος, γιατί πραγματικά αυτός ο κλάδος έχει πάρα πολλούς τομείς. 

Τι θα συμβούλευες έναν νέο που αναζητά τρόπο να υπάρξει και να εξελιχθεί μέσα στο οικοσύστημα του κοσμήματος;
Αφού ένα νέο παιδί έχει καταλάβει τα γνωρίσματα της προσωπικότητάς του και το τι θέλει, το πρώτο βήμα για να ξεχωρίσει είναι η διάθεση για προσφορά. Το δεύτερο, είναι η ικανότητα να εμπνέει εμπιστοσύνη, κάτι πολύ σημαντικό σε ένα κοινωνικό και επαγγελματικό περιβάλλον όπου συχνά (και ιδιαίτερα στον κλάδο μας) κυριαρχεί η καχυποψία. Χρειάζεται ο νέος να φροντίσει να αναδειχθεί στο συνεργάτη, στον οποίο ο εργοδότης του μπορεί να βασιστεί απόλυτα. Έπειτα, πολύ σημαντική είναι η ενεργή μάθηση: το να κρατάει κανείς τα μάτια και τα αυτιά του ανοιχτά, γιατί η γνώση κρύβεται στις λεπτομέρειες της καθημερινότητας. 
Αν παρ’ όλα αυτά ένας νέος ασχοληθεί και δει ότι κάτι δεν του ταιριάζει, να μην εγκαταλείψει εύκολα. Να βρει το ρόλο του, που θα αναδείξει το δικό του ταλέντο. Κάθε νέος που πιάνει το μέταλλο στα χέρια του να βλέπει σε αυτό όχι μόνο μια δουλειά, αλλά τον ίδιο του τον εαυτό. 

Υπάρχει κάτι που θα συμβούλευες τους πιο παλιούς επαγγελματίες στο χώρο του κοσμήματος σε σχέση με την αντιμετώπιση των νέων; 
Να τους δώσουν χώρο και να τους ακούσουν. 
Δεν είναι καθόλου σωστή η αντιμετώπιση του «εγώ ξέρω, και τα πράγματα θα γίνουν έτσι». Πρέπει να δώσουν χώρο, να παντρευτεί το καινούριο με το παλιό. Χρειάζεται η εμπειρία του παλιού, αλλά χρειάζεται και η ορμή του νέου για να πάει πιο μπροστά η επιχείρηση, η ομάδα γενικά. 
Επίσης, να δείξουν το δρόμο πέρα από τον πάγκο εργασίας. Δίνουμε εμπειρία στους νέους, αλλά αντλούμε ενθουσιασμό και φρέσκες ιδέες από αυτούς, και υπάρχει μεγάλη ικανοποίηση στο να βλέπουμε ότι βοηθάμε στην εξέλιξή τους. 
Ως γονείς και επαγγελματίες, ας γίνουμε η γέφυρα που θα επιτρέψει στη νέα γενιά να περάσει στο μέλλον με αυτοπεποίθηση. Ας μην ψάχνουμε μόνο για τεχνίτες, αλλά να εμπνέουμε δημιουργούς που βρίσκουν το νόημα στη δουλεία τους. 
Και, φυσικά, κάτι πάρα πολύ σημαντικό είναι ότι χρειάζεται να ξεμάθουμε αυτά που ξέρουμε, και να είμαστε έτοιμοι να μάθουμε καινούργια. Άνθρωποι και μηχανήματα μπορούμε να συνεργαστούμε. Η τεχνολογία είναι βοηθός και όχι εχθρός.

Υπάρχει κάτι από τη δική σου προσωπική εμπειρία που αν το ήξερες νωρίτερα, θα έκανες διαφορετικές (επαγγελματικές) επιλογές; Ή αντίστοιχα κάτι για το οποίο είσαι περήφανη; Τι θα έλεγες στον νεότερο εαυτό σου σήμερα; 
Εγώ νιώθω περήφανη γιατί αντιμετώπισα δυσκολίες και τις ξεπέρασα. Και αυτό θέλω να το πω, δηλαδή να το μεταδώσω και στους νέους. 
Ξεπέρασα δυσκολίες τόσο υγείας όσο και οικονομικές. Και θέλω αυτό να πω ότι όλα γίνονται. Πρέπει να υπάρχει αισιοδοξία. 

Πού αποδίδεις αυτές τις νίκες; 
Στο συνεχή αγώνα, στο ότι δεν τα παράτησα. Και επίσης κάτι ακόμα που θέλω να τονίσω είναι η αυτοπαρακίνηση, πάρα πολύ σημαντικό. Δηλαδή δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι κάποιος άλλος θα μας παρακινήσει. Δυστυχώς πρέπει να μάθουμε, και είναι μέσο εκπαίδευσης αυτό, να αυτοπαρακινούμαστε, δηλαδή να στηρίζουμε οι ίδιοι τον εαυτό μας και να τον ενθαρρύνουμε να κινείται παρόλες τις δυσκολίες. Γιατί τελικά, όλα είναι προσωρινά. Τώρα περνάμε δύσκολα και μετά από λίγο καιρό μπορεί να είναι όλα πιο καλά. 

Και σαν τελευταία ερώτηση, θα ήθελα να μας πεις πώς βλέπεις τα πράγματα να πηγαίνουν τα τελευταία χρόνια στον χώρο του κοσμήματος και να μας κάνεις μια μικρή πρόβλεψη για την εξέλιξη του κλάδου. 
Θα έλεγα ότι ο κλάδος του κοσμήματος παρότι έχει σκαμπανεβάσματα, είναι πάντα εδώ από την αρχαιότητα ακόμη. Αυτό δεν θα σταματήσει να υπάρχει. 
Σίγουρα όμως θέλει μεγάλη υπομονή αυτή η δουλειά, θέλει πολλή αγάπη και μεράκι για το κόσμημα. Υπάρχουν δυσκολίες, αλλά ελπίζουμε πάντα ότι αυτές θα ξεπεραστούν και θα επανέλθει το κόσμημα εκεί που του αξίζει. Δηλαδή πέρα από το ότι είναι πολύτιμο το μέταλλο, είναι και ταυτόχρονα μια επένδυση, και αυτό δε θα πάψει.