Γιάννης Μάνδαλης

Συνέντευξη στην Κατερίνα Σπανούδη

Ο κύριος Γιάννης Μάνδαλης, είναι Πρόεδρος της Διοικείν Επιχειρείν ΑΕ, η οποία έχει αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο στην Ελλάδα των επενδυτικών προϊόντων της ERGO. Παράλληλα, από το 2016 συνεργάζεται με την ΠΟΒΑΚΩ ως λογιστής της Ομοσπονδίας και κατ’ επέκταση του σωματείου της Αθήνας.
Διαθέτει τις ευρωπαϊκές πιστοποιήσεις EFICERT SQF 3 και EFICERT SQF 4, οι οποίες είναι πάνω σε financial planning και financial advisor και αποτελούν κορυφαίους τίτλους επαγγελματικής επάρκειας για ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές και στελέχη του χρηματοασφαλιστικού κλάδου.
Διαθέτοντας εμπειρία τριάντα χρόνων, και εμπεριστατωμένες γνώσεις σε επίπεδο λογιστικών, εργατικών, ασφαλιστικών και επενδύσεων και επιδοτήσεων, ο κύριος Μάνδαλης προσεγγίζει συμβουλευτικά τις επιχειρήσεις που αναλαμβάνει, και μας εξηγεί για ποιους λόγους αυτό είναι κάτι που θα αναγκαστούν να κάνουν και οι υπόλοιπες λογιστικές εταιρείες.

Κύριε Μάνδαλη με ποιο τρόπο αλλάζει ο ρόλος του λογιστή στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ψηφιακού μετασχηματισμού;
Με την άφιξη του my data, το κομμάτι της καταχώρησης αυτοματοποιείται, και η λογιστική εργασία παίρνει μία πιο συμβουλευτική μορφή. 
Οι λογιστές λοιπόν σε αυτό το πλαίσιο, γινόμαστε οι καθοδηγητές μιας επιχείρησης. Οι δηλώσεις που αφορούν τη λιανική και τις συντάξεις θα αυτοματοποιηθούν και εμείς θα ασχολούμαστε πιο πολύ με το εταιρικό κομμάτι.
Επίσης, αξίζει να σημειωθεί ότι στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι μέχρι το 2030 το my data να γίνει πανευρωπαϊκό. Ήδη τον Μάρτιο είχε κλείσει το σύστημα του μητρώου γιατί άλλαζαν οι ΚΑΔ, προκειμένου να εναρμονιστούν με τους ευρωπαϊκούς ΚΑΔ. Γίνεται λοιπόν η προετοιμασία από το ελληνικό κράτος ώστε μετά το 2028 τα τιμολόγια από ευρωπαϊκές χώρες να αφομοιωθούν στο ελληνικό my data. Τα πάντα θα γίνουν πανευρωπαϊκά. 

Τι θα πρέπει να προσέχουν οι επαγγελματίες στον κλάδο της αργυροχρυσοχοΐας; Στο 1ο Συνέδριο Επαγγελματιών Κοσμήματος τον Ιανουάριο, αναφέρατε στην εισήγησή σας τέσσερις καθοριστικές ιδιότητες του κλάδου: το υψηλό κόστος, τις συχνές μετακινήσεις, τις επισκευές και τις εκθέσεις/δειγματισμούς. 
Σωστά, στο συνέδριο είχαμε δώσει κάποιες οδηγίες σχετικά με τη σωστή χρήση του my data. Αυτό που είναι σημαντικό, είναι ότι λόγω της μεγάλης αύξησης στην τιμή του χρυσού, τα εργαστήρια θα πρέπει να είναι προσεκτικά και να μην στοκάρουν. Δεν πρέπει να στοκάρουν όταν η τιμή είναι ψηλά, γιατί όταν κάποια στιγμή πέσει, θα έχουν υψηλό κόστος κατασκευής ή μεταποίησης. 
Τα καταστήματα από την άλλη, που δε γίνεται να λειτουργήσουν χωρίς στοκ, απλώς θα πρέπει να το μειώσουν. Ο νόμος της αγοράς είναι πως όταν οι τιμές είναι ψηλά, μειώνουμε το στοκ και όταν οι τιμές είναι χαμηλά, ανεβάζουμε το στοκ. 
Για να γνωρίζει μια επιχείρηση τα όρια της ως προς το πότε να στοκάρει ή να ξεστοκάρει προϊόντα, είναι πολύ χρήσιμη η συμβουλευτική λειτουργία ενός λογιστή, κι έτσι επιστρέφουμε στον επαναπροσδιορισμό του ρόλου των λογιστών που αναφέραμε προηγουμένως.

Τι πρέπει να προσέχουν οι επαγγελματίες του κλάδου ως προς τη διακίνηση των παραστατικών; 
Αυτό είναι ένα άλλο σκέλος. Από 1η Οκτωβρίου ενεργοποιείται η δεύτερη φάση των νέων ρυθμίσεων, η οποία πήρε παράταση από 1η Μαΐου που ήταν η αρχική ημερομηνία. Τα πρόστιμα θα είναι μεγάλα και αυτοματοποιημένα, επομένως οι επιχειρήσεις πρέπει να οργανωθούν.
Για παράδειγμα, εάν κάποιος θέλει να μεταφέρει πάγια προϊόντα σε μεγάλη απόσταση, ως λογιστής θα τον συμβούλευα να κάνει εκ του περισσού ένα ηλεκτρονικό ή χειρόγραφο δελτίο αποστολής που να πιστοποιεί ότι πρόκειται για πάγια περιουσιακά στοιχεία και όχι εμπορεύματα. Ο νόμος μπορεί να μην το προβλέπει, όμως αν κάποιος βρεθεί ενώπιον ελεγκτή θα είναι εκτεθειμένος και θα πρέπει να τον πείσει για τη φύση των προϊόντων που μεταφέρει. 
Αυτές οι μετατροπές είναι γιατί προσπαθεί το ελληνικό κράτος να δημιουργήσει κλειστή αποθήκη για κάθε επιχείρηση. 

Τι σημαίνει κλειστή αποθήκη; 
Λοιπόν, αυτή τη στιγμή ανεβαίνει ένα δελτίο αποστολής στο My Data και παρακολουθείται το παραστατικό, αλλά όχι το περιεχόμενό του. Για παράδειγμα, ο Χ κόβει ένα δελτίο αποστολής για να πουλήσει πέντε ρολόγια προς τον Ψ. Το Υπουργείο Οικονομικών βλέπει ότι έχει φύγει ένα δελτίο αποστολής, όμως δεν βλέπει τους συγκεκριμένους κωδικούς των ρολογιών. Αυτό από 1η Οκτωβρίου θα αλλάξει. Θα φεύγει το δελτίο αποστολής και θα καταγράφονται συγκεκριμένα οι κωδικοί των προϊόντων που μεταφέρονται, ενώ ταυτόχρονα τα λογιστικά CRM θα παίρνουν τα δελτία και θα ενημερώνουν την αποθήκη. 
Με άλλα λόγια, κάθε προϊόν που παράγεται θα πρέπει να συγκεκριμενοποιείται πριν μπει στην αποθήκη και μετά να διακινείται. Αυτό λοιπόν εννοούμε ως κλειστή αποθήκη.

Άρα επί της ουσίας, όταν μιλάμε για πρώτη και δεύτερη φάση, μιλάμε για αυτό το σχέδιο προς την κλειστή αποθήκη. Το οποίο θα ολοκληρωθεί 1η  Οκτώβρη ή έχει και συνέχεια; 
Δεν θα ολοκληρωθεί, έχει συνέχεια. Δηλαδή θα παρακολουθείται και όσο πάει θα βελτιώνεται. 

Θα υπάρξει και τρίτη φάση; 
Όχι, δεν έχει νόημα μια τρίτη φάση. Θα είναι ήδη πολύ εύκολο ο ελεγκτής να δει την αποθήκη, το υπόλοιπο, το συντελεστή καθαρού κέρδους, και το συντελεστή μεικτού κέρδους, οι οποίοι ουσιαστικά καθορίζουν τη φορολογία.
Αυτό που θα βοηθούσε θα ήταν το Υπουργείο Οικονομικών να δώσει τους επίσημους συντελεστές μεικτού κέρδους σε εμάς τους λογιστές, γιατί αυτή τη στιγμή τους μετράμε για την κάθε επιχείρηση με δικά μας λογισμικά, χωρίς να έχουμε κάποιο τρόπο να συγκρίνουμε τα αποτελέσματά μας και να καθοδηγήσουμε τις επιχειρήσεις σχετικά με αυτό.

Πώς επηρεάζουν αυτές οι νέες ρυθμίσεις τις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που σήμερα αποτελούν σχεδόν το 90% του κλάδου; Δεν είναι για αυτές λίγο βραχνάς; 
Θα σας πω. Είναι πράγματι βραχνάς. Και ο μεγαλύτερος βραχνάς είναι για τους παλαιότερους εμπόρους, αυτούς που είναι λίγα βήματα ή ένα βήμα πριν από τη σύνταξη. Διότι υπάρχει πραγματικά μια δυσκολία στην ψηφιακή παρακολούθηση. Όμως αυτή η αυτοματοποίηση, τελικά θα βοηθήσει τις επιχειρήσεις να είναι πιο συνεπείς. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι θα αποτυπώνονται τα πάντα, οπότε θα πρέπει τα πάντα να δικαιολογούνται, κάτι που μέχρι σήμερα δε συνέβαινε. Τώρα λοιπόν ελλοχεύει ο φόβος να πάμε σε δύο παράλληλες οικονομίες. Από τη μία θα υπάρχει ο ορθός δρόμος στον οποίο θα καταγράφονται όλα και από την άλλη, μία μεγάλη μερίδα χρημάτων που είναι εκτός τραπεζών, δε θα μπορούν να δικαιολογηθούν. 
Άρα μία μικρή επιχείρηση, επειδή πιέζεται, θα μπορεί εύκολα να «λοξοδρομήσει» και να δεχτεί να πουλήσει με μετρητά χωρίς πλήρη απόδειξη. Αυτό, αν σαν επιχείρηση έχει κάτω από 150 χιλιάδες τζίρο δε θα της δημιουργήσει κανένα πρόβλημα, αφού δε θα υποχρεούται σε αποθήκη, αν όμως έχει πάνω από 150 χιλιάδες, μπορεί να της δημιουργήσει πρόβλημα στην τυχόν αποθήκη της.  Αυτό εννοώ παράλληλη οικονομία. Άρα για ένα διάστημα μικρό ή μάλλον μεγάλο, θα υπάρχει αυτή η παράλληλη οικονομία και έτσι θα δουλεύει κάπως το σύστημα και θα μπορέσουν λίγο και οι μικρές επιχειρήσεις να σταθούν. 

Μα δε θα γίνει σταδιακά μονόδρομος είτε το να αυξήσεις τον τζίρο σου πάνω από 150 χιλιάδες ή να κλείσεις κάποια στιγμή; 
Ακριβώς. Είναι το μεταβατικό στάδιο. 

Άρα αυτή δεν είναι μια οικονομία που πηγαίνει προς το κλείσιμο της μικρής επιχείρησης; 
Δυστυχώς ναι. Θα πιεστούν πάρα πολύ οι μικρές επιχειρήσεις, αλλά είμαστε στο μεταβατικό στάδιο. Εκεί είναι η δική μας η συμβουλευτική, να κάνουμε τις μικρές επιχειρήσεις λίγο να μεγαλώσουν για να μπορέσουν να σταθούν στην αγορά. 
Παρατηρούμε εξάλλου ότι τα νέα παιδιά έχουν ανοιχτό μυαλό. Μπορούν να συνεταιριστούν, να συνεργαστούν, να συμπράξουν. Εκεί λοιπόν, σιγά σιγά τα σχήματα θα πρέπει να αρχίσουν να μεγαλώνουν.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι φεύγει ένα προϊόν από ένα γραφείο ή από ένα κατάστημα, για να δειγματιστεί σε όλη την Ελλάδα. Εκεί λοιπόν είναι υποχρεωμένος ο άνθρωπος που έχει αυτό το δειγματολόγιο να έχει παραστατικό δελτίο αποστολής, σωστά; 
Αυτό που ισχύει σήμερα -αν δεν αλλάξει ο νόμος, γιατί εξελίσσεται- είναι ότι ένας πωλητής που ταξιδεύει σε διαφορετικές περιοχές για δειγματισμό, πρέπει να έχει μαζί του ένα χειρόγραφο συγκεντρωτικό δελτίο αποστολής. Δεν είναι υποχρεωμένος να αναγράφει πάνω τις περιοχές από όπου περνάει, όμως αν πουλήσει κάπου θα πρέπει να κόψει το τιμολόγιο εκεί και να ενημερώσει το συγκεντρωτικό δελτίο αποστολής, δηλαδή να κλείσει το συγκεκριμένο κόσμημα. Τα υπόλοιπα μένουν ανοιχτά.
Το συγκεντρωτικό δελτίο αποστολής γενικά ανοίγει τη μέρα που ξεκινά το ταξίδι του πωλητή και κλείνει όταν θα επιστρέψει στην έδρα του. Στο ταξίδι είναι χειρόγραφο, και μετέπειτα μεταγράφεται ηλεκτρονικά. 
Τα τοπικά δελτία αποστολής, για τις πωλήσεις που γίνονται στο ενδιάμεσο στέλνονται επί τόπου μέσω mail στον αγοραστή, ως ψηφιακά τιμολόγια πώλησης.
Επίσης, δεν υπάρχει κάποιο χρονικό όριο στο πότε πρέπει να κλείσει ένα συγκεντρωτικό δελτίο αποστολής. Μόνη υποχρεωτική ημερομηνία για να κλείσουν τα πάντα, είναι η 31 Δεκέμβρη.

Πάμε και στις επισκευές. Έρχεται λοιπόν ένας ιδιώτης και παραδίδει ένα κόσμημα προς επισκευή. Τι είναι υποχρεωμένο το μαγαζί να κάνει; 
Το μαγαζί θα πρέπει να κόψει οπωσδήποτε δελτίο ποσοτικής παραλαβής, για να είναι απόλυτα νόμιμο. Αν ολοκληρωθεί η επισκευή θα κοπεί απόδειξη λιανικής πώλησης. Αν τελικά δεν ολοκληρωθεί η επισκευή θα γράψει επιστροφή άνευ επισκευής και εκεί δε χρειάζεται να κοπεί απόδειξη. 

Εάν όμως η επισκευή πρέπει να διακινηθεί και ο καταστηματάρχης να το δώσει σε έναν τεχνίτη ή να το πάει κάπου αλλού; 
Κόβεται και πάλι κανονικό δελτίο αποστολής, το οποίο θα κλείσει από τον κατασκευαστή. Είτε είναι με επισκευή είτε άνευ επισκευής. Η μόνη εξαίρεση είναι όταν ο ιδιώτης πηγαίνει στο κατάστημα. Σε όλες τις άλλες συναλλαγές, ό, τι δελτίο αποστολής εκδίδεται από έναν επαγγελματία, πρέπει αυτός να εκδίδει επιστροφή.

Και στην περίπτωση που ένας ιδιώτης θέλει να πουλήσει ένα προϊόν που έχει σε έναν κοσμηματοπώλη, τι είναι υποχρεωμένος να κάνει ο τελευταίος; 
Ο κοσμηματοπώλης είναι υποχρεωμένος να κόψει τίτλο κτήσης. Πληρώνεται το ψηφιακό τέλος συναλλαγής στο παλιό χαρτόσημο και δίνει τα χρήματα στον πωλητή-ιδιώτη. Αν είναι μέχρι πεντακόσια ευρώ μπορεί να του δώσει μετρητά. Αν είναι πάνω από πεντακόσια ευρώ η συναλλαγή, πρέπει να του τα βάλει στην τράπεζα. Μόνο στην περίπτωση που θέλει να αγοράσει ατόφιο χρυσό, ο κοσμηματοπώλης χρειάζεται ειδική άδεια και θα πρέπει να το καταγράψει στο ειδικό βιβλίο της αστυνομίας. 

Στο Συνέδριο Επαγγελματιών κοσμήματος στο ΒΕΑ, μιλήσατε για το αίτημα προς το Υπουργείο Οικονομικών, σχετικά με το φόρο πολυτελείας σε εμπόρευμα που έχει σταλεί για δειγματισμό και επιστρέφεται. Πώς μπορεί να γίνει αυτό και τι κινήσεις έχουν γίνει από τότε;
Ναι, αυτή την εποχή δουλεύουμε μια διοικητική επίλυση για τη συγκεκριμένη διαδικασία, μήπως μπορέσουμε και μέσω της ομοσπονδίας να την πάμε στη ΔΕΔ (Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών).Γιατί υπάρχουν αρκετές τέτοιες περιπτώσεις επαγγελματιών που έστειλαν προϊόντα για δειγματισμό και στην επιστροφή τους, χρεώθηκαν το φόρο πολυτελείας. 
Και εδώ κατά τη γνώμη μου, μπαίνει ο ρόλος των συνδικαλιστικών οργάνων, των Σωματείων και της Ομοσπονδίας. Αυτό είναι το πραγματικό νόημα για μένα, να μπορούν να βελτιώσουν λίγο τα πράγματα για τους επόμενους.

Πώς αξιολογείτε τις εξελίξεις και τις νέες ρυθμίσεις που έρχονται; 
Όσο και να φαίνεται παράξενο, τις αξιολογώ θετικά διότι δημιουργούνται καινούργιες προοπτικές. 
Θα σας πω το κλασικό παράδειγμα: ένα στυλό είναι για να γράφεις, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως μαχαίρι. Θεωρώ λοιπόν ότι η εξέλιξη έχει περισσότερα θετικά και λιγότερα αρνητικά, και θα πρέπει να επικεντρωνόμαστε στα πρώτα. Μπορεί να κλειστεί η αποθήκη και αυτό να δημιουργήσει πρόβλημα, όμως αν δούμε το συμφέρον της κοινωνίας, θα φύγουν από τη μέση αρκετοί απατεώνες.
Επίσης θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα σχετικό θέμα που δεν υπήρχε σε τέτοια έξαρση τον Γενάρη: τη δέουσα επιμέλεια των λογιστών. 
Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα νομοσχέδιο από το 2018, το οποίο με την εξέλιξή του ουσιαστικά μας υποχρεώνει ως λογιστές να τηρούμε τη δέουσα επιμέλεια. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν έχουμε έναν πελάτη και δούμε πως δεν είναι και τόσο νόμιμος, πρέπει να ειδοποιήσουμε τις αρχές. Με αυτόν τον τρόπο προστατεύουμε τον εαυτό μας αλλά και την κοινωνία, γιατί ένας άνθρωπος που έχει μηδενικές δηλώσεις και κάνει δαπάνες διακόσιες χιλιάδες ευρώ στα μπουζούκια, είναι επικίνδυνος. Και δε μιλάω για μια απαλή φοροδιαφυγή. 
Ωστόσο αυτό είναι ένα πολύ σκληρό μέτρο, γιατί μας βάζει συνυπευθυνότητα, όπως έχουν οι συμβολαιογράφοι για τις πράξεις που κάνουν απέναντι στο δημόσιο. Οι συμβολαιογράφοι αν κάνουν ένα λάθος συμβόλαιο, έχουν μια ποινή πέντε χιλιάδων ευρώ. Σε εμάς αυτό το νομοσχέδιο πάει να βάλει συνυπευθυνότητα στο πενήντα τοις εκατό του προστίμου που θα τρώει η επιχείρηση. Σε κάθε πρόστιμο.
Μέχρι ένα σημείο να το δεχτώ, γιατί θα σταματήσει η τάση να κατηγορούνται για όλα οι λογιστές. Δηλαδή θα είμαστε εξ αρχής υποχρεωμένοι να ενημερώνουμε τους πελάτες ακριβώς για το ποιες δαπάνες εκπίπτουν και ποιες όχι στις δηλώσεις τους, και αυτό θα ισχύει για όλους. Αλλά δεν μπορώ να το δεχτώ σε όλη την έκτασή του. Δεν έχει λογική ότι αν εγώ ξεχάσω να κάνω μια αναμόρφωση και γίνει ένας έλεγχος, θα έχω ένα τέτοιο πρόστιμο. 

Κύριε Μάνδαλη σας ευχαριστούμε πολύ. Έχετε κάποιο τελευταίο σχόλιο πριν κλείσουμε τη συζήτηση; 
Έχω να πω ότι ο κλάδος μετασχηματίζεται και δυστυχώς ή ευτυχώς πρέπει να προσαρμοστούμε τόσο εμείς ως λογιστές όσο και οι επιχειρήσεις. 
Και αυτό είναι κάτι σύντομο, δε θα γίνει στα επόμενα δέκα χρόνια. 
Μετά από δύο, τρία χρόνια, αυτά που συζητάμε σήμερα θα έχουν γίνει πράξη και θα συζητάμε για τις επόμενες βελτιώσεις ή δυσκολίες που θα προκύψουν. Πρώτα ο Θεός να είμαστε καλά με υγεία.